dinsdag 17 april 2018

Meer schrijven - een handleiding

Meer schrijven - een handleiding
Het begin voor elke schrijver: een wit blad
Dus je wilt meer schrijven? Een schitterend voornemen. Hoe begin je eraan? In dit blogbericht vind je 5 onmisbare tips om er meteen werk van te maken. Voor je ’t weet, vuur je knappe teksten op je lezer af. Meer schrijven? Dat doe je zo.

1. Ontdek jouw schrijfplek
Kom je moeilijk aan schrijven toe? Stel jezelf de vraag waar je zou kunnen schrijven. Het cliché van de schrijver aan een bureau op een zolderkamertje is niet meer van deze tijd. Je hebt auteurs die werken in een speciaal daarvoor ingerichte plek in huis, terwijl anderen overal hun notitieboekje bovenhalen en eraan beginnen.

Ik schrijf het liefst thuis op de bank met pen en papier. Pas nadat ik een eerste kladversie heb neergepend, zet ik me aan de computer. Mijn krabbels gebruik ik als uitgangspunt voor een nieuwe versie. Die versie druk ik af en herwerk ik opnieuw met een pen. Dat pendelen tussen papier en computer gaat net zolang door tot ik helemaal tevreden ben over het resultaat.

Ben je net als ik iemand die thuis schrijft? Zorg ervoor dat je een aangename schrijfplek hebt. Enkele vragen die je je daarbij kunt stellen zijn:
Is het een rustige plek?
Staat er een goede bank, stoel en bureau?
Heb je pen en papier binnen handbereik? En schrijven die pennen goed? Niets zo irritant als een stroef lopende pen tijdens een brainstormsessie.
Denk ook aan mogelijke ‘afleiders’. Ik bedoel zaken zoals een tv of een smartphone. Als je voortdurend wordt afgeleid, raak je nooit in de flow van je tekst. Dat is zonde, voor jou en voor je tekst. Schrijf bij voorkeur in een ruimte zonder tv of leg de afstandsbediening buiten handbereik. Verstop je smartphone in een lade of zet het geluid op stil.

Jouw schrijfplek kan zich overal bevinden: op café, in de bibliotheek, in het park of aan de keukentafel. Sommige mensen hebben nood aan stilte, anderen houden van geroezemoes op de achtergrond. Test enkele plekjes uit. Je hoofd en je lichaam geven snel genoeg aan of je daar goed zit of niet.

Meer schrijven - een handleiding
Mijn favoriete schrijfstoel

















2. Zoek jouw schrijfmoment
Je schrijfplek ontdekken is leuk, maar daarmee ben je er nog niet. Je moet er ook echt aan schrijven toekomen. Je kunt je keukentafel tot schrijfplek uitroepen, maar als je daar voortdurend wordt gestoord, komt er van schrijven niets terecht. Wat je nodig hebt is een schrijfmoment, een moment waarop je ongestoord schrijft.

Een goed idee leg ik meteen vast in de notitie-app van mijn smartphone. Ideeën uitwerken doe ik bijna altijd thuis. Op weekdagen kom ik meestal pas aan schrijven toe na mijn reguliere baan en een rits huishoudelijke ditjes en datjes, zo ergens tussen 21u en 22u. Tijdens het weekend werk ik minder gestructureerd. Ik schrijf dan als ik tijd en zin heb.

Wie zijn eerste stappen als schrijver zet, werkt best met een vast schrijfmoment. Neem je agenda en spreek met jezelf af wanneer je zult schrijven en hoe lang. Als het moment daar is, moet je dan ook echt schrijven. Laat je telefoon rinkelen en je bezoek aan de deur staan. Je hebt geen tijd. Je hebt al een afspraak met jezelf. Op die manier kweek je zitvlees. Zodra je meer schrijfervaring hebt, zul je minder nood voelen om vooraf schrijftijd in je agenda te plannen. Dankzij je schrijfdiscipline kom je als vanzelf in een schrijversflow terecht, waar en wanneer je maar wilt.

Ga op zoek naar een haalbaar schrijfmoment voor jou. Wie zich voorneemt een kortverhaal aan een drukke ontbijttafel met partner en kids te schrijven, maakt het zichzelf moeilijk. Ga liever iets vroeger slapen en schrijf een kwartier in bed. Ben je een ochtendtype? Leg pen en papier op je nachtkastje en laat je wekker een kwartier vroeger rinkelen. Een kwartier lijkt peanuts, maar als je dat ritme een week lang volhoudt, heb je toch maar mooi negentig minuten geschreven.

Meer schrijven - een handleiding
Mijn favoriete boeken zijn altijd binnen handbereik op een speciaal schap in de buurt van mijn computer
3. Vind jouw verhaal
Je tekst moet leven. Hij moet de lezer bewegen. Hoe krijg je dat voor elkaar? Begin bij jezelf. Vraag je af wat jou beweegt. Over iets dat je nauw aan het hart ligt, heb je veel te vertellen.

Heb je moeite om je verhaal te vinden? Laat je inspireren door Dorothea Brande. In haar schrijfgids Becoming a Writer, stelt ze voor dat je elke ochtend een dagboek bijhoudt. Net na het ontwaken zit je hoofd nog niet vol met de ruis van alledag. Schrijf dan vrijuit zolang als je wilt of kunt. Herlees een aantal maanden later je notities. Je zult merken dat er een rode draad door al die losse tekstflarden loopt. Eureka, je hebt je verhaal gevonden!

Ben je geen ochtendtype of dagboekschrijver? Geen probleem. Er zijn wel meer manieren om je verhaal te vinden. Ga voor je boekenkast staan. Boeken zijn een spiegel van wie je bent. Scrol door je afspeellijsten op iTunes. Idem. Of vraag je beste vriend waarover jij lang en veel praat (versta: zeurt). Kijk om je heen en naar jezelf. Vroeg of laat bots je op een verhaal dat als een constante door je leven loopt.

Met jouw verhaal bedoel ik niet jouw autobiografie. Opnieuw: zoek naar een rode draad die door je ervaringen, overpeinzingen of dagdromen loopt. Stel: je hebt ontdekt dat je een verhaal over de liefde wilt schrijven. Die ontdekking kun je gieten in een roman die inhoudelijk nauw aanleunt bij ervaringen uit je eigen leven, maar evengoed kun je kiezen voor een liefdesverhaal tussen twee pinguïns op een ijsschots of twee eencellige wezentjes op een onbekende planeet. Als je jouw verhaal te pakken hebt, kun je alle kanten uit. Neem de tijd om het te leren kennen. Het is de katalysator van je tekst en de brandstof als je aan je zoveelste versie begint.

Meer schrijven - een handleiding
Kladversies, losse notities en brainstormsessies op papier
4. Kies een genre
Pin jezelf niet te snel vast op een genre. Veel beginnende schrijvers hebben, nog vóór ze met een tekst starten, voor zichzelf uitgemaakt dat ze een roman gaan schrijven. Ze schrijven zich in voor een cursus proza en stellen vervolgens vast dat ze geen romancier zijn. Een ontnuchterende vaststelling. Nou goed, iedereen moet ergens beginnen en er is soms geen betere les dan beseffen dat je ergens niet goed in bent. Moet je dan stoppen met schrijven? Welnee, ben je gek. De roman is een schitterend literair genre, maar ook niet meer dan dat. Misschien ben jij wel een fantastische schrijver van gedichten, zkv’s of essays?

Ook ik was ooit zo’n beginnende schrijver die een roman op de mensheid wilde afvuren. Ik begon eraan met veel goesting en ambitie. Ik schreef en herschreef naarstig hoofdstuk na hoofdstuk. Tot ik er op een dag geen zin meer in had, laat staan dat ik er nog eens zoveel jaren aan zou zitten knoeien. Ik werd zelfs fysiek onwel als ik aan die roman dacht. Een writer’s block van jewelste. Of toch niet? Ik stopte nooit met schrijven. Toen ik zag dat het met die roman niets werd, begon ik met een blog. En dat doe ik vijf jaar later nog steeds. Bloggen gaat me beter af dan romans schrijven. Hoe langer ik het doe, hoe leuker ik het vind.

Ga na in welk genre jouw woorden het best tot hun recht komen. Het codewoord is: experimenteer. Er is niets leukers dan dat. Vraag je af hoe je tekst zou klinken als puntgedicht, flash fiction of turf van 500+ pagina’s. Op die manier leer je jouw tekst tot in de puntjes kennen en maak je er een topper van. De grenzen tussen genres zijn vager dan je denkt. Poëtisch proza of prozaïsche poëzie? Het bestaat allemaal en werkt prima als je het goed aanpakt. Als je weet welke mogelijkheden de literatuur allemaal biedt, zal jouw schrijfgoesting nooit opdrogen.

Meer schrijven - een handleiding
Eten, drinken, pen, papier en een schrijfboek
5. Spijker je schrijfkennis bij
Levenslang leren, ook schrijvers doen eraan. Ben je een beginner of gevorderde, een autodidact of cursusvreter; voor iedereen zijn er manieren om schrijfkennis fris en actueel te houden. Schrijven is geen hogere wiskunde. Met een aantal eenvoudige tips en trucs kun je meteen aan de slag. Schrijven leer je vooral door het te doen. Pen, papier en verbeeldingskracht, meer heb je niet nodig. Dat maakt van schrijven een goedkope en toegankelijke hobby. Nog een voordeel: je bent nooit te oud om eraan te beginnen.

Spijker jij je schrijfkennis het liefst van al bij vanuit je luie stoel? Kies voor een schrijfboek. Op schrijvenonline.org vind je een overzicht van de schrijfbibliotheek van uitgeverij Atlas Contact. Van kortverhaal tot speech, van  scenario tot gedicht; over zowat elk genre bestaat een boek. Ze vatten kort en krachtig de geplogenheden van het genre samen en zetten je met concrete opdrachten aan het werk. Het voordeel van een schrijfboek is dat je aan je eigen tempo werkt. Heb je een drukke week? Dan zet je jouw schrijfactiviteiten even op een lager pitje. En net daarin ligt ook een valkuil: voor sommige mensen zijn schrijfboeken te vrijblijvend.

Heb je nood aan een stok achter de deur? Kies voor een schrijfcursus. Tijdens een cursus bekwaam je jezelf in het vak onder begeleiding van een schrijfdocent en samen met andere amateurschrijvers. Je leert meer over schrijven en krijgt feedback op je werk. Het cursusaanbod groeit jaar na jaar. Geen genre blijft onbesproken, geen invalshoek is te gek. Schrijven in de stad, op café of in een museum? Een nachtelijke schrijfsessie of een cursus via thuisonderwijs? Er zit vast iets tussen dat jij prettig vindt. En hoe intensief mag het voor je zijn? Een zondagnamiddag, vijf donderdagavonden op rij of meteen een flinke schrijfopleiding van meerdere jaren? De keuze is aan jou. Ik raad iedereen aan om eerst enkele korte cursussen te volgen. Zodra je meer zicht hebt op wie je als schrijver bent, kun je kiezen voor een langere opleiding die aan jouw noden tegemoet komt. 

Stiekem voeg ik nog een zesde tip aan mijn lijstje toe: lees veel. Hoe pak je dat aan? Daarover schreef ik dit blogbericht. Hoe meer je leest, hoe meer je weet. Lezen is leuk én je wordt er een betere schrijver van.

Heb je iets aan mijn tips? Laat het me weten. Ik ben ook nieuwsgierig naar jouw ervaringen. Wat is jouw gouden schrijftip?

Meer handleidingen lezen? Klik hier.

vrijdag 13 april 2018

Af en toe een fragment - James Baldwin

Perhaps, as we say in America, I wanted to find myself. This is an interesting phrase, not current as far as I know in the language of any other people, which certainly does not mean what it says but betrays a nagging suspicion that something has been misplaced. I think now that if I had any intimation that the self I was going to find would turn out to be only the same self from which I spent so much time in flight, I would have stayed at home.

Fragment uit Giovanni's Room van James Baldwin.

dinsdag 10 april 2018

Vind ik leuk - 5 stukken over de kunst van brieven schrijven

Brieven schrijven is terug van weggeweest. Boeken als Ode aan de brief van Simon Garfield en Brieven van belang van Shaun Usher kregen in de pers veel aandacht. Het literaire tijdschrift Akrostis wijdde eind 2017 een heel nummer aan het thema.  Ook online bulkt het van de odes aan de brief. Jammer genoeg verdwijnen de meeste daarvan al gauw tussen de digitale plooien. Ik heb er vijf voor jou gered.

1. How to write letters: a 19h-Century guide to the lost art of epistolary etiquette
Brain Pickings
Korte inhoud: Een cursus brieven schrijven uit de negentiende eeuw. 

Waarom: Waarom nog brieven schrijven als je mails kunt sturen? Een brief kost moeite, een mail is op een wip bij elkaar getokkeld en verzonden. Omdat een brief een vorm van kunst is, tiens. Of toch volgens een etiquettegids voor briefschrijvers uit de negentiende eeuw. Een handgeschreven bericht is veel meer dan een middel om een boodschap te communiceren. Je kiest de juiste pen, goed papier, wikt en weegt je woorden. En hop, daar ga je. Je legt je ziel in je woorden. Geen mens doet het je na. En dat maakt van elke briefschrijver een kunstenaar met blauwe inkt, briefpapier en taal.

Welk citaat moet je onthouden: In all kinds of composition, there are two things necessary: first, to have something to say; second, to say it. 

Wie: Maria Popova, een Bulgaarse blogger, schrijfster, lezer en criticus.

Site: Brain Pickings, een blog tjokvol interessante stukken over kunst, wetenschap, psychologie, filosofie, geschiedenis, politiek, antropologie en meer.


2. De voordelen van een handgeschreven brief
Nijhof & Lee
Korte inhoud: Een iPad is koud, een brief is warm ...

Waarom: ... dus laten we het met z'n allen gezellig warm maken. Zet een bak koffie, ga zitten aan je bureau of op de bank, denk goed na over wat je wilt zeggen en begin. Twijfel je nog over het nut van een brief? Denk aan de laatste brief die je kreeg. Dat was gaaf, toch? Lees de woorden, ruik aan het papier, pak de brief vast. En besef dat iemand precies hetzelfde zal doen met de brief die jij gaat schrijven. Die zintuigelijke ervaring kan geen mail-app ter wereld evenaren. 

Welk citaat moet je onthouden: (...) trouwe aanhouders van de handgeschreven brief kunnen je vertellen hoe fantastisch surrealistisch het voelt om een oude, rustieke brief van een geliefde tevoorschijn te halen. 

Site: Nijhof & Lee, de site van de gelijknamige Amsterdamse boekhandel gespecialiseerd in boeken over typografie en grafisch ontwerp.


3. Letters of note
Letters of note
Korte inhoud: De ultieme ode aan de brief op het web. 

Waarom: Geen artikel over brieven, maar een hele site! Shaun Usher, de man achter lettersofnote.com, raakte verslingerd aan brieven na een klus als copywriter voor een bedrijf dat briefpapier verkoopt. Kort na die opdracht startte hij met een blog over brieven. Doorheen de jaren groeide de site uit tot een online archief van boeiende correspondenties. In 2014 verscheen Letters of note in boekvorm. In 2016 verscheen het vervolg. 

De laatste maanden wordt de site minder regelmatig geüpdatet, maar dat doet niets af aan de inhoud. Je vindt er scherpzinnige en onthullende brieven van Leonardo Da Vinci, Albert Einstein, Katherine Hepburn en nog veel veel veel meer bekend en minder bekend volk. 

Wie: Shaun Usher, een Britse schrijver en conservator van correspondentie. 

Site: Letters of note, een grabbelton vol brieven van belang van mensen van belang. 


4. To Obama with love, and hate, and desperation
The New York Times
Korte inhoud: Ook een president krijgt post. 

Waarom: De president van Amerika krijgt post, veel post. Duizenden brieven per dag. In het Witte Huis is er een dienst die zich exclusief bezighoudt met het verwerken van de briefwisseling: het Bureau voor Presidentiële Correspondentie. Ten tijde van het presidentschap van Barack Obama werkte er 36 vaste krachten en 300 vrijwilligers. Obama nam zich voor elke dag tien bijzondere brieven te lezen. Het Bureau zorgde elke dag voor de selectie van 'de tien' die hij 's avonds mee naar huis nam. Obama wilde op die manier de voeling bewaren met wat er bij zijn burgers leefde. Sommige brieven oefenden invloed uit op de inhoud van zijn speeches, andere gaven richting aan zijn beleid. 

De brief passé? De brievenbus van de president van Amerika bewijst het tegendeel. Veel mensen geloven nog steeds in de kracht van het woord. Obama hield dat geloof in stand en versterkte het door brieven om te zetten in daden. 

Welk citaat moet je onthouden: Empathy was the name of the game. 

Wie: Jeanne Marie Laskas, een Amerikaanse schrijfster, journaliste en professor. 

Site: The New York Times, een van de grootste Amerikaanse dagbladen wereldwijd.


5. 7 of history's most famous pairs of pen pals
Mental Floss
Korte inhoud: Soort zoekt soort, een overzicht van penvriendschappen tussen bekend volk. 

Waarom: Ben je bekend, beroemd, berucht? Denk dan twee keer na voor je een brief schrijft. Voor je het weet worden je diepste zielenroerselen, gewild of ongewild, in boekvorm gepubliceerd. Mensen zijn nu eenmaal nieuwsgierige wezens. Neem bijvoorbeeld de stomende correspondentie tussen Anaïs Nin en Henry Miller. 'Hier ben ik weer,' schrijft hij haar, 'en ik smeul nog steeds van passie, zoals wijn rookt. Geen passie meer voor vlees, maar een overdonderende honger naar jou, een verslindende honger.' 

Boem patat, van zulke woorden krijgt een mens goesting, op meer dan één manier. Miller en Nin waren allebei gehuwd toen ze elkaar leerden kennen. Hun affaire en briefwisseling ging jarenlang door. Nin-fans beseffen meteen waar ze de inspiratie voor haar erotische kortverhalenbundel Venusdelta vond: in haar eigen leven en in de brieven van en naar Miller. 

Wie: Caitlin Schneider, redacteur voor sociale media.

Site: Mental Floss, een site zoals tandenflos, maar dan voor je hersenen.

dinsdag 3 april 2018

Boek herlezen: De kennismaking - Faxen aan Ger van Nicolien Mizée

Nicolien Mizée
(…) hoewel ik me al een leven lang uit een hartstochtelijk verlangen naar anonimiteit in de meest bizarre uitzonderingsposities heb weten te wringen, heb ik nooit anders willen zijn dan een gewone mevrouw op een bovenhuis, met uitzicht op een blinde muur en buren die mijn naam verkeerd onthouden.
*

Het interview met Nicolien Mizée in VPRO Boeken moet zowat het mafste stukje televisie zijn dat ik de voorbije jaren zag. De schrijfster is te gast naar aanleiding van de publicatie van De kennismaking – Faxen aan Ger. Ger als in Gerrit Beukenkamp, een bekende Nederlandse theatermaker. In de jaren negentig volgt Mizée bij hem een opleiding scenarioschrijven. Vanaf les één verwerft hij in haar leven een goddelijk status door zijn sterke, analytische geest. Na de lessenreeks wil ze het contact met Ger bestendigen en stuurt ze hem, vrijwel dagelijks, een fax. De kennismaking bundelt de correspondentie verzonden tussen 1994 en 1997. Al is correspondentie misschien niet het juiste woord. Corresponderen doe je met twee. Elke deelnemer is afwisselend verzender of ontvanger. En daar knelt in dit geval het schoentje: Ger antwoordt nooit.

Wat een onbeleefde man, denk ik. Mizée pent zich suf en Ger getroost zich niet de moeite om, ondanks haar herhaaldelijke vraag, één woord terug te sturen. Zijn afwijzing heeft een averechts effect: in plaats van zich terug te trekken, wordt Mizée steeds gekker op  hem. Na een tijdje wil ze hem ook fysiek beter leren kennen. Ze wil zijn buik aanraken en in zijn nek bijten. Een bizar verlangen? Helemaal niet, vindt ze zelf. Als iemand gelukkig wordt van een hapje uit je nek, waarom zou je hem of haar dat genot ontzeggen? In VPRO Boeken verklaart ze dat ze die drang tegenwoordig veel minder heeft, zeker sinds de overgang. Een opmerking die me prompt doet lachen, en één tel later – wanneer Mizée in de ogen van haar interviewer pure ontzetting leest – overkomt haar precies hetzelfde.

Nicolien Mizée

*

Op naar de winkel en kopen dat boek. Of toch niet? Ik twijfel. Een brievenboek, denk ik, is dat niet een beetje zoals een dagboek? Waarop ik een van de weinige dagboeken uit mijn kast haal: A Writer’s Diary van Virginia Woolf. Een boek dat ik maar niet uitgelezen krijg. Eerlijk? Ik vind Woolfs dagboeken een aaneenschakeling van anekdotes die weinig bij me teweegbrengen. Ik besef dat het leven vaak niet meer is dan dat, maar van een boek verwacht ik meer; het moet ergens naartoe gaan. Conclusie: ik ga De kennismaking niet kopen, maar … het optreden van Mizée heeft iets bij me losgemaakt. Ik wil weten wat het is. Zolang ik het boek niet in huis heb, voel ik me op drift.

Ik beslis het boek eerst te lenen in de bibliotheek. Een paar dagen later koop ik alsnog een eigen exemplaar. Omdat Mizée ontsnapt aan anekdotiek? Welnee, De kennismaking gaat over koffie drinken, een oude krant lezen en de kunst om een gewoon leven te leiden. De kracht van het boek zit in de panache waarmee Mizée haar dagelijkse beslommeringen in een brief aan Ger toevertrouwt. Een doodgewone dag is voor haar een uitdaging die bovenmenselijke krachten vergt. Ze faalt op zowat elk vlak: ze is depressief, functioneert niet in een reguliere baan, maakt een puinhoop van haar liefdesleven en onderhoudt een moeizaam contact met haar ouders. Alles mislukt, behalve brieven schrijven aan Ger.

Nicolien Mizée

*

Terwijl ik De kennismaking lees, besef ik wat mijn probleem met dagboeken is. Niet zozeer het anekdotische karakter stoort me, maar wel het feit dat het genre zich niet impliciet (zoals in een roman) of expliciet (zoals in een e-mail) tot mij als lezer richt. Een dagboek is een monoloog. De schrijver vertrouwt zijn zielenroerselen aan het papier toe en houdt daarbij met niemand rekening, behalve met zichzelf. In een brief daarentegen is de schrijver zich altijd bewust van een lezer. Hij schrijft naar iemand en spreekt iemand aan. Een brief is een dialoog of, in het geval van Mizée, een uitnodiging daartoe. Ik voel me door haar faxberichten aangesproken, zelfs al weet ik dat ze zoveel jaren geleden zijn geschreven en dat ik niet diegene ben tot wie ze zich richt.

Mizée schrijft alsof haar leven ervan afhangt. En dat doet het ook in die fase van haar bestaan. Ze heeft lak aan conventies met als gevolg dat ze de grootste moeite heeft om mentaal, fysiek en financieel het hoofd boven water te houden. Ze is een rebel, stelt haar omgeving geërgerd vast. Mizée zegt vooral zichzelf te willen zijn, een wens die ze allesbehalve rebels vindt. De faxberichten aan Ger zijn de enige regelmaat in haar leven. Daarin legt ze alles en iedereen op de rooster: Ger, vrienden, familie, de sociale dienst en vooral zichzelf. Ze omarmt haar tegenslagen als waren het overwinningen en probeert er haar goeie humeur en humor niet bij te verliezen. Al schrijvende lacht en huilt ze, tegelijkertijd. Al schrijvende blikt ze terug en kijkt ze vooruit. Al schrijvende geeft ze zichzelf vorm. En dat lukt haar alleen omdat Ger zwijgt.

Nicolien Mizée

*

Dankzij Gers stilzwijgen kan Mizée vrijuit schrijven, wars van verwachtingen, conventies of gêne. Hij geeft geen tips, raad of adviezen. Hij keurt haar gedrag niet af of goed. Hij accepteert haar zoals ze is. Daarmee is hij de antipode van de sociale dienst, haar vrienden en familie. Ze moet zichzelf brief per brief ontginnen. Hij is slechts de poolster waarop ze zich tijdens het schrijven richt. Ger, een onbeleefde man? Ik moet mijn eerste indruk corrigeren. Hij helpt Mizée een imaginaire ruimte met taal te scheppen waarin ze zichzelf kan zijn en ontplooien. Dat is attent en onbaatzuchtig, toch? Stel je voor dat hij had teruggeschreven? Misschien was de honger van Mizée naar zijn antwoorden, buik of nek dan in één keer gestild? Dan was aan dat faxen snel een eind gekomen. Dan had ze zichzelf nooit op deze manier beter leren kennen. Dan was – stel je voor! – De kennismaking nooit gepubliceerd.

In een interview met Trouw blikt Mizée terug op haar eerste les van Ger: ‘Hij zei: “Bij schrijven draait het om het cyclisch conflictmodel. Iemand wil iets, dat gaat mis, dan krijg je een conflict.” Hij vatte het verhaal samen als een wiskundige formule. En ik wist meteen: dit is het. Zo moet je schrijven.’ Mizée belichaamt dat advies in haar schrijven en in haar manier van leven. In de beginjaren van haar correspondentie met Ger wil ze veel, mislukt alles en ligt ze voortdurend met zichzelf en haar omgeving in conflict. Elke dag opnieuw wil ze het anders en beter te doen. Tot ze inziet dat conformeren nooit haar sterkste kant wordt. Waarop ze besluit: als ik dan toch misluk, dan doe ik het grandioos. In haar faxberichten aan Ger verkent ze haar mislukking tot op het bot. Die aanpak maakt van De kennismaking een noodzakelijk boek. Omdat iedereen ooit iets wil en iedereen ooit mislukt. Alleen is niet iedereen in staat daarover zo raak en spitant te schrijven als Nicolien Mizée.

Nicolien Mizée
Meer lezen? Klik hier

dinsdag 27 maart 2018

Lezer gevonden: Akim A.J. Willems


Akim A.J. Willems
In de rubriek Lezer gevonden leg ik één keer per maand een gepassioneerde lezer op de rooster. Wie zijn ze? Wat doen ze? En vooral: hoe doen ze het? Deze maand is het de beurt aan Akim A.J. Willems. Akim is schrijver, podiumbeest en chronisch bibliofiel. In 2018 organiseert hij voor de vierde keer het gratis festival Poëzie in de Pastorie.

Wat is het eerste boek dat je las?
Iets uit de Eendjes-reeks van uitgeverij De Sikkel. Dat waren erg dunne boekjes op het leesniveau van het eerste leerjaar die via de school werden verkocht.
Wat is het eerste boek dat je kocht?
De dichtbundel Enkelvoud van Herman de Coninck of Kartonnen dozen van Tom Lanoye.
Wat is je favoriete moment van de dag om te lezen?
’s Avonds als echtgenote en zonen naar bed zijn en er eindelijk rust in huis is. Ook wel die laatste vijftien minuten voor je, met je boek in de hand, in slaapt valt als je in bed ligt.
Wat is je favoriete plaats om te lezen?
Mijn bibliotheekkamer. Maar ook op café. Als ik nieuwe boeken koop dan duik ik daarna even een kroeg binnen om de nieuwe aanwinsten te bekijken, te betasten, te doorbladeren, …
Wat is het laatste boek dat je cadeau kreeg?
Roodborstjes van Jeanet Kingma, een Nederlandse kunstenares die in sjabloondruk en met houtsneden bibliofiele poëzie-uitgaafjes maakt. Meestal in leporellovorm en op zeer beperkte oplage.
Wat is het laatste boek dat je cadeau gaf?
De denkende, denkende doden van Armando. Ik koop zoveel boeken dat ik soms vergeet dat ik een bepaald boek al eerder kocht; dit was er zo een. Het dubbel heb ik weggeven aan een andere poëzieliefhebber.
Rangschik jij je boeken alfabetisch?
Mijn bibliotheekje is thematisch gegroepeerd: studentica, erotica, correspondenties, (auto)biografieën, romans, kunstboeken, bibliofiele uitgaven en poëzie staan allemaal min of meer bij elkaar. De poëzie is min of meer alfabetisch gerangschikt.
Heb je ooit een boek geleend en nooit teruggeven?
Er is een secundaire school in Turnhout waar in de bibliotheek al ruim 25 jaar Herman de Conincks Onbegonnen werk (gedichten 1964 – 1982) ontbreekt.

Roodborstjes van Jeanet Kingma
Roodborstjes van Jeanet Kingma, het laatste boek dat Akim A.J. Willems cadeau kreeg
Boeken kopen of boeken lenen?
Ik durf bij wijze van boutade wel eens te stellen dat ik nog niet dood gevonden wil worden naast zo’n smerig boek uit een bibliotheek. Maar ik was vroeger een zeer regelmatige bezoeker. De laatste jaren kom ik daar nog nauwelijks omdat ik alleen nog boeken koop. Ik koop veel sneller dan ik uitlees en zelfs het meest obscure boekje vind je tegenwoordig ergens ter wereld in een antiquariaat via het internet. 
Welk boek ligt op je nachtkastje?
Ik heb geen nachtkastje, maar er liggen altijd hoge stapels boeken naast mijn bed. Momenteel onder andere Joseph Roths A life in letters, de autobiografie van Miles Davis, de autobiografie van L.L. Cool J, de biografie van Herman de Coninck, een biografie over Dylan Thomas, Vrouwen van Charles Bukowski, Het handschrift van Lucebert van Hans Groenewegen, het laatste nummer van Kluger Hans, dichtbundels van Diana Ozon, The Gorgeous Nothings met facsimile’s van de 52 enveloppegedichten van Emily Dickinson, Sea, Land, Shadow van Kazuko Shiraishi, Bokman  van Dean Bowens, Het probleem met mensen die naar zee gaan van Koenraad Goudeseune, Alchemie van de roos en De kooi van Faraday van de dichter Leopold M. Van den Brande die ik eerder dit jaar ontmoette toen ik in mijn favoriete boekhandel aan ’t schrijven was, Drieëntwintig tips om de hond en je demonen aan de lijn te houden van Runa Svetlikova en Alles is er nog, de verzamelde gedichten van Jan Kostwinder die ik kocht omdat mijn schrijfcoach meende dat mijn schrijfstijl heel erg bij die van hem aansluit.
E-reader of papier?
Ik zweer bij papier. Ik ben heel zintuiglijk ingesteld als het over boeken gaat; het neigt zelfs naar erotiek. Ik begrijp ze niet, de mensen die digitaal lezen. Dat lijkt mij van eenzelfde koude ongezelligheid als vrijen met een sekspop.
Koop je boeken online of in de boekhandel?
Nieuwe boeken koop ik in 99% van de gevallen in een onafhankelijke boekhandel. In 99% van die 99% is dat bij De Zondvloed in Mechelen.
Met welk personage wil je de lakens delen?
O. uit Pauline Réages Histoire d’O lijkt mij wel wat.
Met welk personage wil je op café?
Het is geen personage, want de man in kwestie duikt op in de nalatenschap van Emily Dickinson. Daarin zaten drie kladversies van nooit verzonden brieven die ze richt aan een man die ze Master noemt.

De bibliotheekkamer van Akim A.J. Willems
De bibliotheekkamer van Akim A.J. Willems
Fictie of non-fictie?
Proza lees ik – met uitzondering van Berckmans’ oeuvre – al ruim twintig jaar nauwelijks meer. Ik geniet meer van de autobiografie, dagboeken of correspondentie van een auteur dan van zijn romans. Poëzie ben ik altijd blijven lezen.
Welke zin had je zelf graag geschreven?
We trapten bussie in verlaten straten en zochten spoor in van geheim doordrongen zomeravonden en kochten klapkauwgom met indianenplaatjes en het portret van Olivia de Havilland
De eerste zin uit Portret van Olivia de Havilland van Jules A. Deelder die pas 63 pagina’s later eindigt.
Welk boek deed je huilen?
Het laatste van de vier boeken die Bart Chabot over Herman Brood schreef. Daarin takelt Brood in geen tijd af en springt hij uiteindelijk van het Amsterdamse Hilton.  
Eet of drink je tijdens het lezen?
Een Duvel bij een boek smaakt altijd lekkerder dan zonder.
Welk boek wil je graag verfilmd zien?
Het hele oeuvre van Jean-Marie Berckmans in een zes uur durende arthousefilm
Lees je recensies?
Mijn aankoop- en leesgedrag wordt associatief en slechts vanuit de eigen interesses gestuurd.
Het boek met de mooiste titel ooit is …
Wôld, Wôld, Wôld! Gesellichefersna for heelhouts familje van M.H. Benders.
Het boek met de mooiste cover ooit is …
Van Wassenaerse brieven, een uitgave van brieven van Theo van Gogh aan Boudewijn Büch. Omdat die cover mijn Grote Bibliofiele Held & mijn Grote Held van de Vrije Meningsuiting samen afbeeldt.
In welke taal zou je graag kunnen lezen?
Een vertolking van de liederen uit de oude Edda in het Oudnoors kunnen brengen lijkt mij als podiumdichter een heerlijkheid.
Welk boek moet iedereen in 2018 lezen?
Sinds een tweetal jaar beschouw ik het als mijn missie om de vergeten, en in bepaalde kringen ook wel uitgespuwde, Amerikaanse slamdichter avant la lettre Nicholas Vachel Lindsay (1879-1931) uit de vergetelheid te redden. Lees zijn verzamelde gedichten.

Wassenaerse brieven
Wassenaerse brieven, het boek met mooiste cover vindt Akim A.J. Willems
Meer interviews lezen? Klik hier