Poëzie van een zomer (een man)

dus poetry poet, kijk me ogen, luister me oren, want hier is mi tori
hardcore & luid: mi have een droom, vol is vol, belanda boven
sluiten di shit & alles wordt wider basis controller, luchtdicht lijk da weerga
terug na di wortel

Een fragment uit Mi have een droom, een gedicht dat Ramsey Nasr schreef tijdens zijn periode als Dichter des Vaderlands in Nederland. Aanleiding was de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam in 2009. Het thema van de biënnale was 'open stad'. Nasr vroeg toelating aan de organisatie om het thema ruim te mogen interpreteren. Mi have een droom werd geen gedicht over architectuur, maar wel over de bonte Rotterdamse samenleving.

Nasr bande tijdelijk het 'proper' Nederlands en verdiepte zich in de taal van de straat, tot hij ze sprak en zong. Het gedicht verscheen in de krant en op videoschermen in trams en metrostations. Nasr droeg het voor voor chique gezelschappen en op festivalpodia. De uitdrukking wi have een droom schopte het tot slogan van een Rotterdams woonproject. Mi have een droom reikte verder dan de literaire incrowd. Maar voor Nasr was het niet alleen daarom te doen. In een dagboekfragment zegt hij hierover:

Belangrijker dan de stichtelijke vraag 'of poëzie iedereen kan bereiken' is voor mij het feit dat uitgerekend een gedicht me voor een kort moment in contact brengt met levens die voor de rest geheel parallel zullen lopen. 

Zijn gedichten zijn een uitnodiging om poëzie onbevooroordeeld tegemoet te treden. Die uitnodiging nam hij zelfs uitdrukkelijk op in het openingsvers van ik wou dat ik twee burgers was (dan kon ik samenleven) waarmee hij voor het Dichterschap solliciteerde:

en dit is mijn gedicht, komt u binnen

let niet op de galm, wees niet bang

laat ons beginnen in leegte

welkom in mijn krater van licht

Poëzie relevant maken, je moet het maar doen. En dat deed Nasr keer op keer tijdens zijn vier jaar durende aanstelling als Dichter des Vaderlands. Mi have een droom werd niet alleen de titel van een gedicht, ook de bloemlezing van deze periode kreeg dezelfde naam. Hij blies het gelegenheidsgedicht nieuw leven in. Een duf en saai genre, zegt u? Vergeet het. Nasr schreef gedichten die ook na de gelegenheid overeind blijven staan.

Lucas Hirsch - Engagement in de literatuur

Ontbreekt het de Nederlandse literatuur aan engagement? Hierover werd recent op het internet druk  gediscussieerd. Ja was het antwoord van de meeste schrijvers.

Volgens dichter Lucas Hirsch ging de discussie hoofdzakelijk over engagement, of het gebrek daaraan, in proza. Waarom krijgt poëzie weinig tot geen aandacht? Heeft ze dat aan zichzelf te danken of is er meer aan de hand?

'Het gekke is dat het engagement het laatste aantal maanden of het laatste jaar steeds meer terugkomt, maar het is toch lang "not done" geweest,' zegt Hirsch in een interview met De Poëziekrant.

Anneke Claus was gedurende twee jaar stadsdichteres van Groningen. Voor haar bundel Wissen selecteerde ze twintig gedichten uit die periode. Ze houdt van haar stad, maar schuwt de kritische bespiegelingen niet. Zo dicht ze onder andere over bezuinigingen in de zorg en het voorstel van Frits Bolkestein om het Nederlandse budget voor ontwikkelingssamenwerking terug te schroeven.

In 2013 publiceerde De Morgen elke week achterafgedicht. Hierin becommentarieerde een dichter op poëtische wijze de actualiteit. Delphine Lecompte schreef voor dit project De koning is niet dood, lang leve Delphine!, een ode aan de buitenechtelijke dochter van ex-koning Albert.

En zo kan ik nog wel even doorgaan. Hirsch heeft gelijk: aan engagement geen gebrek.

Maar, vanaf wanneer is poëzie geëngageerd? Sommigen vinden het schrijven van een gedicht op zich al een geëngageerde daad. Het maakt voor hen niet uit of je over granaten of koeien schrijft. Poëzie is niet snel of hip en opent geen binnenweg naar veel bling bling.

Op gedichtendag 2012 verwoordde de toenmalige Dichter des Vaderlands, Ramsey Nasr, het zo:

mijn lichaam fonkelt op geroofde krachten.
voel hoe ik groei en blakend openga
wie leest, wordt door het leven zelf bewoond. 

Het blogbericht van Lucas Hirsch lees je hier.