dinsdag 3 juli 2018

Richt een schrijfgroep op - een handleiding

 Schrijfgroep
Dus je wilt een schrijfgroep oprichten? Een schitterend voornemen. Om de zoveel tijd zul je samen met andere schrijvers elkaars teksten lezen en bespreken. Hoe begin je daaraan? In dit blogbericht vind je vijf onmisbare tips. Een schrijfgroep oprichten? Dat doe je zo.

1. Vind de juiste mensen
Een schrijfgroep bestaat bij voorkeur uit zes tot acht mensen. Als het even meezit, ontstaat je groep spontaan. Wie graag schrijft, kent mensen die schrijven. Die mensen kennen op hun beurt weer andere schrijvers. Voor je ’t weet zit je elke drie maanden met een toffe groep dichters of romanciers in spé samen aan je keukentafel.

Soms moet je het ontstaan van je schrijfgroep een handje helpen. Spreek eerst je eigen netwerk aan, face-to-face of op Facebook. Levert die aanpak weinig op, publiceer een openbaar bericht op sociale media, maak een topic aan op het forum van Schrijven Online, grasduin in het schrijfgroep-overzicht van Creatief Schrijven of trek je stoute schoenen aan in de wandelgangen van een literair evenement. Daar vind je vast en zeker enkele gelijkgezinden.

Stel: je post een bericht op Facebook en ontvangt een stroom aan reacties. Wie kies je voor je schrijfgroep? Ga voor een goede mix van leeftijden, geslachten en schrijfervaring. Let erop dat het niveauverschil tussen de schrijvers niet te groot wordt. Een groep samenstellen is een gok. Een uitgebalanceerde mix van deelnemers kan in praktijk niet werken. Grijp in als je ziet dat het fout loopt.

Laat deelnemers vrij te kiezen hoe ver hun engagement reikt. Sommige mensen hebben het na twee bijeenkomsten wel gezien, terwijl anderen jarenlang trouw blijven komen. Ga na waarom iemand afhaakt, maar praat ook met de diegenen die er altijd zijn. Leer je sterktes en zwaktes kennen. Alleen zo kun je uitgroeien tot een sterke groep waarin oudgedienden en groentjes zich tiptop voelen.

Schrijfgroep
Spreek je vriendenkring aan.
2. Maak goede afspraken
Waar spreken we nu ook alweer af? Om hoe laat beginnen we echt? Wanneer ronden we af? Zorg ik zelf voor kopies van mijn tekst? Iedereen die een schrijfcursus volgt of in een schrijfgroep zit, stelt zich ooit deze vragen. Waarom? Omdat de initiatiefnemers vergaten goede afspraken te maken.

Is dat echt zo belangrijk? Toch wel. Niemand komt graag aan op de verkeerde plaats. De meeste deelnemers hebben overdag en ’s avonds verplichtingen, zowel professioneel als privé. Vertel hen hoeveel tijd ze voor een bijeenkomst moeten voorzien. En dan zijn er nog de kopies. De meeste mensen houden van tekst op papier, zelfs als het verhaal of gedicht goed wordt voorgelezen. Wat is er erger dan geen kopies? Te veel kopies. Zonde voor al die bomen die voor niets tegen de grond gingen.

Goede afspraken zorgen ervoor dat iedereen weet wat er wordt verwacht. Vat je afspraken samen in korte zinnen en herhaal ze geregeld voor elkaar. Voor de vorm kun je zelfs een voorzitter en secretaris aanduiden. Hoe formeel je die rollen invult, bepaal je zelf. Een voorzitter kan handig zijn als aanspreekpunt voor vragen, een secretaris als iemand die administratief alles in goede banen leidt.

Goede afspraken zorgen voor instant schrijfgroepgeluk. Als er geen twijfel over plaats, uur en kopies bestaat, kun je je tijdens een bijeenkomst maximaal aan je kernactiviteit wijden: teksten lezen en feedback geven.

Schrijfgroep
Een goede afspraak is nooit verkeerd.
3. Beperk de administratie
Administratie, jakkes! Helaas ontsnapt ook jouw schrijfgroep er niet aan. De kunst is om de administratie minimaal te houden. In de aanloop naar een bijeenkomst stuurt de voorzitter of secretaris één duidelijke e-mail naar iedereen. Wees als deelnemer spaarzaam met de reply all-knop. Zo zorg jij er mee voor dat de e-mails over de groep ook echt door iedereen worden gelezen.

Dat valt qua administratie best mee, toch? In praktijk blijven de e-mails niet beperkt tot slechts één bericht in de aanloop naar een bijeenkomst, zeker niet bij schrijfgroepen met ambitie. Ze barsten van de goede ideeën: een toonmoment, een gelegenheidspublicatie, een schrijfwedstrijd, … Stuk voor stuk interessante voorstellen, maar ze vragen tijd van de initiatiefnemers. Er gaan al gauw twee of drie weekavonden op aan e-mails beantwoorden en werkbezoeken. Heb je die tijd? Prima. Wil de hele groep tijd maken? Nog beter. Zo niet, blijf bij je kernactiviteit. Als je erin slaagt op regelmatige basis bijeenkomsten te organiseren, heb je al heel veel bereikt.

Een goed draaiende schrijfgroep wordt te snel als een vanzelfsprekendheid beschouwd. Pas wanneer het misloopt, besef je dat er meer bij komt kijken dan wat tafels, stoelen, een hapje, een drankje en teksten. De belangrijkste succesfactor van een schrijfgroep is: enthousiasme. De meeste mensen hebben een hekel aan administratie en verplichtingen. In hun vrije tijd willen ze zich daar niet mee bezighouden. Als een schrijfgroep in een takenlijst verandert, haken ze vroeg of laat af.

Het is eeuwige zonde als een schrijfgroep bezwijkt onder administratieve druk. Zorg ervoor dat het niet zover komt. Denk pas na over nieuwe initiatieven als de schrijfgroep goed draait. Stamp iets nieuws uit de grond als dat project door genoeg deelnemers wordt gedragen.

Schrijfgroep
Doe het onverwachte.
4. Zorg voor variatie
Je stelt een toffe groep samen, maakt goede afspraken en beperkt de administratie. Iedereen bezorgt op tijd een tekst voor de bijeenkomst en niemand begint onvoorbereid aan de feedbackrondes.  Iedereen heeft het ontzettend naar de zin. Je schrijfgroep loopt met andere woorden op wieltjes. Top! Maar, blijf alert.

Mensen zijn groepsdieren. In een groep nemen deelnemers al gauw een bepaalde positie in. Voor je ’t weet, roest hij of zij vast. Schrijver a geeft vooral technische feedback, schrijver b focust zich liever op de leeservaring en schrijver c valt altijd over taal- en spellingsfouten. Als iedereen keer op keer op dezelfde manier feedback geeft en krijgt, wordt een bijeenkomst voorspelbaar en saai.

De remedie is poepsimpel: varieer. De start van een rondje feedback bepaalt het vervolg. Geef daar een draai aan en het gesprek neemt een verrassende wending. Wees zo creatief mogelijk. In een kamer met schrijvers mag dat geen probleem zijn. De eenvoudigste ideeën zijn de beste. Bijvoorbeeld duid bij elke bijeenkomst een andere deelnemer als moderator aan. Iedereen heeft eigen voorkeuren en stokpaardjes en zal de feedback anders leiden. Of laat mensen hun appreciatie voor een tekst samenvatten in een woord, een kleur of windrichting. Dwing deelnemers met zachte hand uit hun comfortzone te komen.  

De wereld van de literatuur is groter dan de plek waar je schrijfgroep verzamelt. Feedback en inspiratie krijg je niet alleen tijdens bijeenkomsten. Trek erop uit met de groep: wandel door het bos, ga naar een poëzieavond of bezoek een museum. Geef je over aan het ritme van je voetstappen, luister naar een ervaren dichter of duik in een schilderij van Magritte. Soms leer je het meest als je kijkt en zwijgt en iedereen om je heen precies hetzelfde doet. 

Schrijfgroep
Maak het gezellig, maar niet te.
5. Houd het gezellig
Een schrijfgroep speelt zich voor de meeste mensen in hun vrije tijd af. En dan doen ze het liefst van al alleen maar leuke dingen. Dat staat het maken van duidelijke afspraken en een goede voorbereiding echter niet in de weg. Dat kost tijd en moeite, maar die verdien je dubbel en dik terug als de schrijfgroep een geslaagde avond beleeft.

Laat je de boel liever waaien? Ook goed, maar let erop dat je schrijfgroep niet in een praatbarak verandert. Gaat het een half uur over literatuur en de rest van de tijd over je laatste reis, je favoriete recept voor slagroomtaart en het Tinder-profiel van je getrouwde buurman? Ga dan op café of nodig elkaar uit voor een koffieklets. Maak het tijdens de feedbackrondes gezellig, maar niet te.

Af en toe mag een bijeenkomst pure fun zijn. Small talk tussen het feedbacken van twee teksten door is prima, zolang je op tijd terug aan het werk gaat. Je bent lid van een schrijfgroep omdat je een betere schrijver wilt worden. Al de rest – wijn, chips en eeuwige vriendschap – is bonus.

Ben ik een onmisbare tip vergeten? Laat het me weten.
Maak je deel uit van een schrijfgroep en zoek je nieuwe leden? Laat je contactgegevens achter in de opmerkingen-box onder dit bericht.

Meer handleidingen lezen? Klik hier.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten