Vind ik leuk - 5 kookboeken die mijn leven veranderden

R-E-S-P-E-C-T voor kookboeken. Want kookboeken zijn ook boeken. Toch? Met kerst en nieuw grijpen zelfs de onhandigste koks naar een recept. Voor kookboeken geldt hetzelfde als voor alle andere boeken: je hebt toppers en floppers. Dit zijn de vijf kookboeken die mijn leven veranderden. 

1. Ons kookboek van de KVLV

Wie: De KVLV, het Katholiek Vormingswerk van Landelijke Vrouwen. Een mond vol, me dunkt. 

Wat: Het basiskookboek bij uitstek in Vlaanderen. De eerste druk dateert van 1927. 

Waarom: Iedereen die ook maar een beetje kan, wil of moet koken, heeft een fantastisch basiskookboek nodig. Op dat vlak zit je met Ons kookboek helemaal goed. Van omelet tot stoofvlees, van koninginnenhapjes tot tiramisu, het staat er allemaal in. De taal is eenvoudig, de recepten zijn duidelijk en de ingrediënten vind je in elke supermarkt. 

Loopt je maaltijd in het honderd? Dan vind je in Ons kookboek vast wel een trucje om je ingezakte soufflé of geschifte bearnaise te redden. De KVLV doet meer dan alleen basisrecepten delen. Ons kookboek leert je ook hoe je gasten ontvangt, lekkere wijn kiest of een goeie bak koffie zet. En met koffie kom je in het leven al een heel eind, toch?

Mijn 3 favoriete recepten: 
Spinazieroomsoep 
Quiche met verse zalm en broccoli
Flensjes (minuutpannenkoeken)

Koop het boek

2. Het grote vegetarische kookboek van uitgeverij Könemann

Wie: Könemann, een internationale uitgeverij van geïllustreerde boeken over kunst, architectuur en koken. 

Wat: Een basiskookboek voor vegetariërs uit 1997. 

Waarom: In 1999 beheerste een voedselschandaal de krantenkoppen in België. De giftige stof dioxine was in de voedselketen terechtgekomen, en dan vooral in vlees en zuivelproducten. Ik was toen zestien en impulsief. 'Ik word vegetariër,' verklaarde ik trots tegen mijn omgeving. Maar vegetarisch koken, hoe begon ik daar in hemelsnaam aan? Ik haastte me naar de boekhandel en kocht Het grote vegetarische kookboek. Dankzij dit boek leerde ik ingrediënten kennen, bereiden en appreciëren waar ik nooit eerder van had gehoord. Ik voelde me waarlijk een vooruitstrevend mijnheertje toen ik kikkererwten, pompoenpitten en bulgur in mijn kookpotten gooide.

Het grote vegetarische kookboek liet me zien dat een maaltijd veel meer kan zijn dan vlees + aardappelen + gekookte groenten (bah bah bah). Daarvoor alleen al veroverde het voor altijd een speciaal plekje in mijn keuken. 

Mijn 3 favoriete recepten: 
Penne met romige pesto en tomaat
Mexicaanse tomatenschotel
Oosterse paddenstoelenschotel 

Koop het boek

3. Nigella's kerst van Nigella Lawson

Wie: Nigella Lawson, de queen bee van de Britse tv-koks. 

Wat: Tijd om het elf maanden oude stof van je rendierdiadeem te blazen. Nigella's kerst barst van de tips voor een kerstdis op z'n Brits. 

Waarom: Maak de weg vrij voor Nigelliaanse porties gedroogd fruit, kaneel en kalkoen. Als Nigella kookt, is alles vol: van de melk tot en met de goesting waarmee ze aan het fornuis staat. Haar tv-programma's krijgen steevast het etiket culinaire pornografie. Zwoel kijken en lippen tuiten kan ze als de beste. Maar wie of wat probeert ze te verleiden? Mijn gok: niet de kijker, maar de ingrediënten. 

Nigella wordt lyrisch van een geslaagde stoofpot of taart. Klinkt dat herkenbaar? Laten we eerlijk zijn: koken is leuk, eten is beter. En dat heeft Nigella als geen ander begrepen. In haar kookboeken vind je hartige recepten, mooie plaatjes en verrukkelijke bindteksten. Tijdens het koken lijkt het of je gezellig met Nigella een praatje aan het maken bent. Voor je het weet sta je te knipogen naar de klomp boter in je pan. 

Mijn 3 favoriete recepten: 

Visgratin met peterselie
Tiramisutaart
Cubaanse kuursoep van zwarte bonen

Koop het boek

4. Goed eten van Dorien Knockaert

Wie: Dorien Knockaert schrijft stukken over eten voor de krant De Standaard en blogt op jongesla.wordpress.com. 

Wat: Goed eten staat niet alleen stil bij lekker eten, maar ook bij de weg die het aflegt voor het op je bord terechtkomt. Het boek is een evenwichtige mix van recepten en artikels over gezonde en duurzame voeding. 

Waarom: Een goed kookboek wordt al na één week een vaste waarde in je keuken. Een recept moet van de eerste keer lukken. En de tweede keer nog beter, om van de derde nog maar te zwijgen. Goed eten is zo'n kookboek. De recepten van Dorien zijn makkelijk, gezond, seizoensgebonden, origineel en vooral lekker. 

De stukken over duurzame tuin- en landbouw zijn verhelderend en inspirerend. Zo kom je onder andere te weten dat er niets mis is met een goed stuk vlees, zolang het maar met mate op je menu staat en je de moeite neemt om de oorsprong van het product te checken. Na het lezen van Goed eten denk je twee keer na voor je die boontjes uit Kenia in je winkelkar gooit. 

Mijn 3 favoriete recepten: 

Minestrone van het seizoen
Tarte tatin van tomaatjes
Frambozentaart

Koop het boek

5. Puur eten dat je gelukkig maakt van Pascale Naessens

Wie: Pascale Naessens is een voormalig fotomodel en een tv-presentatrice. In 2010, niet lang na haar ontslag bij de commerciële tv-zender VTM, publiceerde ze haar eerste kookboek. Ondertussen staat de teller op 8 en is ze de best verkopende kookboekenauteur in Vlaanderen. 

Wat: Geef Pascale een tomaat, een courgette en een blok feta en ze verzint er wel vijftig recepten mee. 

Waarom: Puur eten is Pascale's vijfde kookboek en het eerste dat ik van haar in huis haalde. Ik was met andere woorden eerder laat om een stukje Pascale in huis te halen. Ik zwichtte nadat een hipster-vriendin de loftrompet blies over haar kookboeken. Puur eten is een kookboek met poepsimpele recepten met weinig ingrediënten. Dankzij Pascale heb je in een handomdraai een gezonde maaltijd op de tafel staan. En dat is leuk voor wie zich na een drukke werkdag met lichte tegenzin naar de keuken sleept.

Maar jezus mina, wat is die Pascale een kletskous. Haar bindteksten klinken als een mix van kookboekenjargon, Wikipediapagina's, een cursus mindfulness en spam. Laat ons dus vooral in stilte koken en er nog een tomaatje tegenaan gooien. Je kent ze wel, die rode vitaminebommen van de natuur vol trage koolhydraten. Ze hielpen onze voorouders om zonder oprispingen van aap tot mens te evolueren.

Mijn 3 favoriete recepten: 

Groenten in de oven met een dikke saus van witte bonen
Tomaten met feta en kruiden
Gegrilde zalm met courgetterolletjes

Koop het boek

Wat is jouw favoriete kookboek?

De zomer van

Het was de zomer waarin ik amper nieuwe poëzie schreef, maar gedichten voltooide die stof vergaarden in de schuif of op mijn computer. De cycli Paars en Woonboot en de gedichten Koffie en Jas zijn klaar voor voordracht of publicatie. De gedichten komen mij voor alsof ze door iemand anders zijn geschreven. Het slot zit op de vorm en de inhoud. Ik ben op zoek naar stoute schoenen om Paars naar Kluger Hans te sturen en Woonboot naar Het Liegend Konijn. Jas of Koffie houd ik voor de Turing gedichtenwedstrijd. Daarvoor wil ik ook enkele Frida Kahlo-gedichten indienen, maar die vind ik nog niet goed genoeg.

Het was ook de zomer van een weekend weg van de wereld in een Brugs tuinhuis uit de achttiende eeuw. Niet ver van mij vandaan krioelden toeristen, terwijl ik onder het gebladerte van een prieel met een kop thee in de hand genoot van een zicht op een wilde, ommuurde tuin. 's Avonds maakte ik kladversies van blogberichten op een iPad die voortdurend mijn zogezegd fout geschreven woorden automatisch corrigeerde. Het resultaat is een aantal onleesbare (en soms hilarische) teksten die ik opnieuw moet schrijven. Voor de geïnteresseerden: het zal gaan over vrouwen, erotiek en seks, maar vooral over literatuur (of wat dacht je?).

Af en toe waagde ik mij in de Brugse drukte om in het voetspoor te treden van De Poëziekrant. In de recentste uitgave zette de krant drie zelfstandige boekhandels in de kijker. Ze liggen alle drie op wandelafstand van het belfort. Bij De Reyghere kocht ik Mijn leven is mooier dan literatuur van Jannah Loontjens, bij De Meester vond ik Hemel en hel van Jón Kalman Stefánsson en in de nieuwe vestiging van De Raaklijn nam ik Stilte als antwoord van Sara Maitland mee (met dank aan winterlief voor de tip).

Het was vooral de zomer van prachtige boeken. Ik haalde Er hangt een hoge lucht boven ons uit de kast, het poëziedebuut van Els Moors. Ze zal dankzij dit debuut tot het einde van haar dagen geassocieerd worden met witte fuckende konijnen, maar ik link haar hoge luchten aan een lentedag aan de rand van een meer, voeten bengelend in het water.

De zomer werd alsmaar warmer en de boeken in mijn hand volgden die tendens. Ik dook opnieuw in De oksels van de bok van Annemarie Estor. De hitte, de lust, het verlangen en de overgave spatten van de pagina's. Vlaamse poëzie in 2013 mag nog lyrisch zijn. De Herman De Conickprijs heeft ze dubbel en dik verdiend. Al lezend krijg je goesting om samen met het vrouwelijke hoofdpersonage door de smerigste troep te kruipen om je over te geven aan die ene man, die geile bok, die sardonische Izem.

Sleur is een roofdier van D. Hooijer greep mij bij de keel. De inventiviteit waarmee ze het Nederlands naar haar hand zet, is benijdenswaardig. Tijdens het eerste verhaal moest ik zinnen vaak herlezen omdat ik geen jota begreep van wat er stond. Eens ik haar stijl onder de knie had, was het puur genieten. Haar taal kronkelt, kriebelt en knalt. Die taalbeheersing koppelt Hooijer aan doodgewone, doch absurde verhalen. In Tweemaal tut-af  schrijft ze over twee vrouwen van middelbare leeftijd die het beu zijn om als deftige, saaie madammen door het leven te gaan. Een van hen wendt zich zelfs tot een non voor advies. Bosgrond en peredrups verwijst naar de geur van het sperma van het hoofdpersonage, een oude man die fantaseert over zelfmoord. Hij heeft allerlei scenario's bedacht, maar slaagt er niet in om er een in praktijk te brengen.

Voor een paar euro's tikte ik maanden geleden Het lichaam bestaat niet bij De Slegte op de kop, een verzameld werk van verhalen en romans van Willem Melchior. Zijn homoseksuele personages zijn geobsedeerd door het bekijken, betasten, likken, bijten en pijnigen van hun lichaam (met een uitgesproken voorkeur voor tepels). Melchior leerde mij wat een slaventepel is, een term uit het sm-wereldje. Dat klinkt allemaal als het recept voor een reeks geile verhalen. Geil is Het lichaam bestaat niet bij vlagen, maar het oeuvre van Melchior gaat evenzeer over naïviteit, onschuld, onzekerheid en verlangen.

De traag brandende boekenhype van dit jaar, Stoner van John Williams, hield mij tot twee uur 's nachts wakker. Williams vertelt in een eenvoudige taal het verhaal van een doodgewoon leven van William Stoner, een doodgewone professor literatuur. Het boek intrigeert door rake observaties, geloofwaardige plotwendingen en de gruwel van het alledaagse. Dat had een zwart verhaal kunnen opleveren, maar dat werd het niet. Er schuilt een zekere elegantie en bewonderenswaardige flexibiliteit in de wijze waarop Stoner zijn leven draagbaar houdt.

Met Henry en June van Anaïs Nin keek ik het einde van de zomer in de ogen. Voor deze roman gebruikte de schrijfster haar dagboekfragmenten uit het begin van de jaren dertig. In die periode leerde ze Henry Miller en diens tweede vrouw June kennen. Nin raakte in de ban van June, maar knoopt een (seksuele) relatie aan met Henry. Ze deelt ook het bed met ene Fred, Eduardo en Allendy. Nin is op en top vrouw en über-chic. Met dezelfde passie waarmee ze met Henry zoent, vrijt en neukt, wijdt ze zich aan haar dagboek. De zinnelijkheid dampt uit de zinnen.

Deze zomer kruisten ook twee non-fictie boeken mijn pad. Op reis in Finland vloog ik door De bodem van de pan van Florence Aubenas. Deze Franse journaliste verhuisde naar Caen, verfde haar haren blond en schreef zich in bij de Franse variant van onze VDAB als laaggeschoolde werkzoekende zonder ervaring. Al na één gesprek met een consulente wordt beslist dat haar toekomst in de schoonmaaksector ligt. Ze sleept zich van de ene nutteloze, maar verplichte workshop naar de andere om aan onderbetaald en onregelmatig werk als poetsvrouw te raken. Aubenas zet met haar ervaring het Franse systeem in z'n blootje. Stilaan dringt het besef bij iedereen door dat werk niet de oplossing is voor elk probleem. Een eenzijdige aanpak van armoede is gedoemd om te falen. Het duwt sommige mensen nog dieper in de put.

Ook non-fictie, maar van een andere strekking, is Goed eten van Dorien Knockaert. Na mijn jarenlange Nigella Lawson-obsessie werd het tijd voor een nieuwe wind in de keuken. Ik ben even helemaal klaar met kaneel, kip en goede boter. Met een tussenpauze van veertien jaar word ik weer deeltijds vegetariër. Knockaert vulde haar kookboek niet alleen met recepten, maar ook met korte reportages over de oorsprong van het eten op ons bord. Haar geliefde boterham met kaas blijkt een vette ecologische voetafdruk na te laten. Laat dat nu juist iets zijn wat ze wil vermijden. Ze kookt met liefde voor de planeet. Haar conclusie: vlees, vis en kaas kunnen, maar niet alle dagen. De tomatentaart die ik gisteren maakte, was alvast geslaagd.

Kortom, het was de zomer van koken, reizen, schrijven en lezen. Ik heb genoeg adem en inspiratie verzameld om er dit najaar in te vliegen. Het wordt druk en spannend. Op dit blog hoop ik daar af en toe over te berichten.

Vanna één, vanna twee en we zijn vertrokken!