Vind ik leuk - 5 kookboeken die mijn leven veranderden

R-E-S-P-E-C-T voor kookboeken. Want kookboeken zijn ook boeken. Toch? Met kerst en nieuw grijpen zelfs de onhandigste koks naar een recept. Voor kookboeken geldt hetzelfde als voor alle andere boeken: je hebt toppers en floppers. Dit zijn de vijf kookboeken die mijn leven veranderden. 

1. Ons kookboek van de KVLV

Wie: De KVLV, het Katholiek Vormingswerk van Landelijke Vrouwen. Een mond vol, me dunkt. 

Wat: Het basiskookboek bij uitstek in Vlaanderen. De eerste druk dateert van 1927. 

Waarom: Iedereen die ook maar een beetje kan, wil of moet koken, heeft een fantastisch basiskookboek nodig. Op dat vlak zit je met Ons kookboek helemaal goed. Van omelet tot stoofvlees, van koninginnenhapjes tot tiramisu, het staat er allemaal in. De taal is eenvoudig, de recepten zijn duidelijk en de ingrediënten vind je in elke supermarkt. 

Loopt je maaltijd in het honderd? Dan vind je in Ons kookboek vast wel een trucje om je ingezakte soufflé of geschifte bearnaise te redden. De KVLV doet meer dan alleen basisrecepten delen. Ons kookboek leert je ook hoe je gasten ontvangt, lekkere wijn kiest of een goeie bak koffie zet. En met koffie kom je in het leven al een heel eind, toch?

Mijn 3 favoriete recepten: 
Spinazieroomsoep 
Quiche met verse zalm en broccoli
Flensjes (minuutpannenkoeken)

Koop het boek

2. Het grote vegetarische kookboek van uitgeverij Könemann

Wie: Könemann, een internationale uitgeverij van geïllustreerde boeken over kunst, architectuur en koken. 

Wat: Een basiskookboek voor vegetariërs uit 1997. 

Waarom: In 1999 beheerste een voedselschandaal de krantenkoppen in België. De giftige stof dioxine was in de voedselketen terechtgekomen, en dan vooral in vlees en zuivelproducten. Ik was toen zestien en impulsief. 'Ik word vegetariër,' verklaarde ik trots tegen mijn omgeving. Maar vegetarisch koken, hoe begon ik daar in hemelsnaam aan? Ik haastte me naar de boekhandel en kocht Het grote vegetarische kookboek. Dankzij dit boek leerde ik ingrediënten kennen, bereiden en appreciëren waar ik nooit eerder van had gehoord. Ik voelde me waarlijk een vooruitstrevend mijnheertje toen ik kikkererwten, pompoenpitten en bulgur in mijn kookpotten gooide.

Het grote vegetarische kookboek liet me zien dat een maaltijd veel meer kan zijn dan vlees + aardappelen + gekookte groenten (bah bah bah). Daarvoor alleen al veroverde het voor altijd een speciaal plekje in mijn keuken. 

Mijn 3 favoriete recepten: 
Penne met romige pesto en tomaat
Mexicaanse tomatenschotel
Oosterse paddenstoelenschotel 

Koop het boek

3. Nigella's kerst van Nigella Lawson

Wie: Nigella Lawson, de queen bee van de Britse tv-koks. 

Wat: Tijd om het elf maanden oude stof van je rendierdiadeem te blazen. Nigella's kerst barst van de tips voor een kerstdis op z'n Brits. 

Waarom: Maak de weg vrij voor Nigelliaanse porties gedroogd fruit, kaneel en kalkoen. Als Nigella kookt, is alles vol: van de melk tot en met de goesting waarmee ze aan het fornuis staat. Haar tv-programma's krijgen steevast het etiket culinaire pornografie. Zwoel kijken en lippen tuiten kan ze als de beste. Maar wie of wat probeert ze te verleiden? Mijn gok: niet de kijker, maar de ingrediënten. 

Nigella wordt lyrisch van een geslaagde stoofpot of taart. Klinkt dat herkenbaar? Laten we eerlijk zijn: koken is leuk, eten is beter. En dat heeft Nigella als geen ander begrepen. In haar kookboeken vind je hartige recepten, mooie plaatjes en verrukkelijke bindteksten. Tijdens het koken lijkt het of je gezellig met Nigella een praatje aan het maken bent. Voor je het weet sta je te knipogen naar de klomp boter in je pan. 

Mijn 3 favoriete recepten: 

Visgratin met peterselie
Tiramisutaart
Cubaanse kuursoep van zwarte bonen

Koop het boek

4. Goed eten van Dorien Knockaert

Wie: Dorien Knockaert schrijft stukken over eten voor de krant De Standaard en blogt op jongesla.wordpress.com. 

Wat: Goed eten staat niet alleen stil bij lekker eten, maar ook bij de weg die het aflegt voor het op je bord terechtkomt. Het boek is een evenwichtige mix van recepten en artikels over gezonde en duurzame voeding. 

Waarom: Een goed kookboek wordt al na één week een vaste waarde in je keuken. Een recept moet van de eerste keer lukken. En de tweede keer nog beter, om van de derde nog maar te zwijgen. Goed eten is zo'n kookboek. De recepten van Dorien zijn makkelijk, gezond, seizoensgebonden, origineel en vooral lekker. 

De stukken over duurzame tuin- en landbouw zijn verhelderend en inspirerend. Zo kom je onder andere te weten dat er niets mis is met een goed stuk vlees, zolang het maar met mate op je menu staat en je de moeite neemt om de oorsprong van het product te checken. Na het lezen van Goed eten denk je twee keer na voor je die boontjes uit Kenia in je winkelkar gooit. 

Mijn 3 favoriete recepten: 

Minestrone van het seizoen
Tarte tatin van tomaatjes
Frambozentaart

Koop het boek

5. Puur eten dat je gelukkig maakt van Pascale Naessens

Wie: Pascale Naessens is een voormalig fotomodel en een tv-presentatrice. In 2010, niet lang na haar ontslag bij de commerciële tv-zender VTM, publiceerde ze haar eerste kookboek. Ondertussen staat de teller op 8 en is ze de best verkopende kookboekenauteur in Vlaanderen. 

Wat: Geef Pascale een tomaat, een courgette en een blok feta en ze verzint er wel vijftig recepten mee. 

Waarom: Puur eten is Pascale's vijfde kookboek en het eerste dat ik van haar in huis haalde. Ik was met andere woorden eerder laat om een stukje Pascale in huis te halen. Ik zwichtte nadat een hipster-vriendin de loftrompet blies over haar kookboeken. Puur eten is een kookboek met poepsimpele recepten met weinig ingrediënten. Dankzij Pascale heb je in een handomdraai een gezonde maaltijd op de tafel staan. En dat is leuk voor wie zich na een drukke werkdag met lichte tegenzin naar de keuken sleept.

Maar jezus mina, wat is die Pascale een kletskous. Haar bindteksten klinken als een mix van kookboekenjargon, Wikipediapagina's, een cursus mindfulness en spam. Laat ons dus vooral in stilte koken en er nog een tomaatje tegenaan gooien. Je kent ze wel, die rode vitaminebommen van de natuur vol trage koolhydraten. Ze hielpen onze voorouders om zonder oprispingen van aap tot mens te evolueren.

Mijn 3 favoriete recepten: 

Groenten in de oven met een dikke saus van witte bonen
Tomaten met feta en kruiden
Gegrilde zalm met courgetterolletjes

Koop het boek

Wat is jouw favoriete kookboek?

Een slenterapologeet in Wenen

Ik hou van wandelen, maar niet van alle soorten. In mijn jeugd kreeg ik een hekel aan zondagse wandelingen. Die tochten draaiden altijd op hetzelfde uit. Na urenlang stappen, keerden we ons halverwege om. Vervolgens stapten we in omgekeerde richting dezelfde weg terug. Ik en wandelen, het was geen liefde op het eerste gezicht. 

Ik beticht Joke J. Hermsen ervan een fan te zijn van die verschrikkelijke wandelingen uit mijn jeugd.  Op de laatste bladzijde van haar essaybundel Stil de tijd schrijft ze het volgende:  

Wachten, vervelen, luieren, mijmeren, nadenken en nietsdoen, zijn vormen van ontvankelijke passiviteit waarmee men in deze rusteloze, door economie opgedreven tijden misschien weinig applaus zal oogsten, maar die (...) noodzakelijk bleken voor de mens en voor de wereld om niet te verstarren en te verharden.

Ik verveelde mij liever thuis voor het raam. Wees gerust, mijn familie heeft mij op verschillende zondagen ook op de vensterbank laten zitten. In gedachten legde ik kilometers af, terwijl ik geen stap hoefde te zetten. Op latere leeftijd heb ik alsnog de charmes van een mooie wandeling leren appreciëren. Dankzij Ikea ontdekte ik de uitgestippelde lus. Die fameuze lussen bleken ook in natuurgebieden en steden te bestaan. Pas als ik een lijn, kleur of pijl kon volgen, gaf ik mij over aan slenteren en verdwalen. Ik heb zelfs een voorkeur voor lussen op onbekend terrein.  

Valeria Luiselli sluit zich in haar essaybundel Valse papieren aan bij het pleidooi van Hermsen. Ook zij wil de menselijke rat race vertragen.  Ze houdt van fietsen, maar kan ook genieten van een doelloze wandeling. Ze betreurt het dat zulke wandelaars tegenwoordig van onregelmatig gedrag worden beschuldigd:

De voetganger zal zich het ritme van de stad moeten aanmeten en blijk moeten geven van dezelfde eenduidige intentie als de andere voorbijgangers. Elke onregelmatigheid van zijn pas maakt hem het doelwit van verdachtmakingen. Wie te langzaam loopt zou wel eens een misdaad kunnen beramen, een toerist zijn of verdwaald zijn geraakt. 

In de slenteraar verstopt zich met andere woorden een rebel of een creatieveling die de anderen doet stilstaan bij hun gejaagde wandelpas. Het voetpad is de plek om geïnspireerd te raken. Bij die bewering kan ik mij volmondig aansluiten. Op reis mag ik dan geen letter schrijven, mijn zintuigen schakelen als vanzelf een versnelling hoger. 

Vorig weekend wandelde ik drie dagen rond in Wenen, de slagroomstad van Europa. Katy Perry had er haar videoclip voor California girls kunnen opnemen en Nigella Lawson zal er vast en zeker ooit een kookboek aan wijden. Wenen gebruikt niet alleen slagroom om borden met sachertorte te verfraaien, ze smeert er ook haar culturele erfgoed mee in. Zelfs Sissi, het gezicht waarmee de toeristische sector je om de oren slaat, was een wandelende dot slagroom met haren die als een waterval over haar schouders vielen (aldus een reclamebord onderweg naar Schönbrunn).

De goede raad van Hermsen en Luiselli indachtig, haalde ik in de Weense straten de slenteraar in mij naar boven. Zo'n houding moest wel inspiratie opleveren. Bijna per ongeluk botste ik op de Karlskirche. Ik drentelde rond het Karlzplats Pavillion, een voormalig tramstation ontworpen door Secession-architect Otto Wagner, en plots zag ik tussen twee boomkruinen een slagroomkerk blinken. Volgens de reisgids keek ik naar de meest barokke kerk van de Oostenrijkse hoofdstad. 

Voor de renovatie van de kerk installeerde men in het midden van het gebouw een lift. Niet alleen werklui mogen hiervan gebruik maken, ook bezoekers krijgen de kans om de koepelfresco van Johann Michael Rottmayr van dichtbij te bekijken. Rottmayr schilderde de voorspraak van Carolus Borromeus. In de zestiende eeuw stond deze heilige de pestlijders van zijn diocees Milaan bij. Tegen het advies van de autoriteiten in, vroeg hij priesters, nonnen en monniken om de stad gedurende de plaag niet te verlaten. Op de fresco wordt hij gesteund door de Heilige Maagd Maria. Daarnaast zijn ook de vier kardinale deugden afgebeeld. Engeltjes met vlezige kontjes zetten de finale toef slagroom op het meesterwerk. 

Natuurlijk was die koepel prachtig, maar toen ik in Brussel landde, dacht ik slechts aan één ding: die lift. In het midden van een achttiende-eeuwse kerk in Wenen stond een lift van glimmend, grijs metaal. Dat tuig zorgde ook voor werkgelegenheid. Het werd bediend door een meisje. Soms drukte ze op het pijltje naar boven, dan weer op het pijltje naar beneden. 

Terwijl mijn bagage van de band rolde, dacht ik: over dat meisje moet ik iets schrijven.

De clip van California girls vind je hier.

Een virtuele tour van (o.a. de koepel van) de Karlskirche vind je hier.

Boekenkasten gekocht

Ik heb het geluk om in huis een leeskamer te hebben. De ruimte moest een stil alternatief worden voor de woonkamer waar de televisie staat. Langzaamaan palmde ik de kamer in. Er kwam een sofa, een salontafel, drie boekenkasten, een computer en boeken, veel boeken. Ooit pasten ze allemaal in die drie kasten. Er was zelfs plaats over. Dat was voor ik de kringwinkel ontdekte.

Het chronische plaatsgebrek dwong mij om creatief om te gaan met de beschikbare ruimte. Ik legde nieuwe boeken in en op de kasten, op de grond, naast de computer, op en onder de tafel, etc. De kamer werd alsmaar voller en stoffiger, en ik bracht er steeds meer tijd door. Andere mensen vonden het een rommelhok. Wil je een plek voor jezelf, zorg dan dat ze niet te netjes wordt. Ook de rest van het huis moest eraan geloven. Op mijn nachtkastje en op bijzettafeltjes in de woonkamer maakte ik labiele boekenbergen.

Toch moet zelfs een groot liefhebber van literatuur en enige smerigheid af en toe beseffen wanneer een grens wordt overschreden. Bij elk nieuw boek dacht ik: heb ik nog plaats? Die gedachte had echter geen invloed op mijn koopgedrag. De stapels werden groter. In mijn ergste nachtmerrie bezweken mijn drie boekenkast onder het gewicht van zo veel boeken.

Het was tijd voor verandering.
Het was tijd voor een nieuwe kast.
Het was tijd voor wel twee nieuwe kasten!

'Naar Ikea!' zei ik vol goede moed. En deze keer zouden die Zweedse rakkers mij geen euro te veel kosten. Ik had een strak plan, want Ikea zonder plan = verloren lopen en thuiskomen met een zitzak, een kookpot of een kledingrek dat ik niet nodig heb.

Ik reed naar de vestiging in Zaventem en probeerde mijn adem onder controle te houden. Op de parking keek ik een laatste keer naar mijn vooraf gemaakte lijstje en ging naar binnen.

*Een uur later*

Ik zette mijn tanden in een portie Zweedse balletjes (vijftien stuks). Mijn nieuwe aankopen had ik al in de auto gelegd. Ik had mij strikt aan het lijstje gehouden. Overbodige kandelaars of taartscheppen konden alleen maar dromen van de binnenkant van mijn blauwe Ikea-zak.

*Even later*

Net voor ik naar buiten ging, liet ik in de diepvriesafdeling mijn oog vallen op een zak Kanelbullar. Ach, ik mag niet te streng zijn voor mezelf, dacht ik. Een mens moet toch eten? De volgende ochtend bleken die bullar een ware ontdekking. Samen met een kop straffe koffie en een goed boek was het een onklopbare ontbijtformule. Nigella Lawson maakte van mij een kaneeljunk en ik ben er trots op!

Ondanks mijn zwak moment, was ik toch maar mooi aan de Ikea-stress ontsnapt. Voorlopig althans. De stress kon alsnog de kop opsteken wanneer ik thuis dat strak Zweeds design moest installeren. Ook hiervoor had ik, dankzij jarenlange Ikea-ervaring, een oplossing gevonden: delegeren. Een paar weken later kwam een man met een snor en een boor de twee nieuwe kasten aan de muur hangen.

Ik verzamelde al mijn losliggende boeken en schikte ze per uitgeverij en per genre op de lege schappen. Ik droomde van een kamer zonder rondslingerende literatuur. Eindelijk alle poëzie keurig naast elkaar. En er was nog plaats! Eindelijk alle theaterteksten keurig naast elkaar. En er was nog plaats. Mwoehaha!

En toen waren alle schappen vol en lag er nog een stapel boeken op de grond.