Posts tonen met het label Marja Pruis. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Marja Pruis. Alle posts tonen

donderdag 1 juni 2017

Vind ik leuk - 5 stukken over de kunst van het lezen

Het internet bulkt van de goede teksten over de kunst van het lezen. Jammer genoeg verdwijnen de meeste daarvan al gauw tussen de digitale plooien. Ik heb er vijf voor jou gered.


1. De kunst van het lezen
Korte inhoud: Lezen is een kunst.

Waarom: Lezen is meer dan woorden consumeren. In het beste geval weet je waar je begint, maar waar je eindigt ... dat weet niemand op voorhand. Om nog maar te zwijgen van wat er onderweg allemaal gebeurt. Jij brengt als lezer het boek tot leven, of - om het met de woorden van P.F. Thomése te zeggen - jij bent de dirigent die zich over de partituur buigt, de prins die de woorden wakker kust. Je slaat een brug tussen jezelf en de schrijver, en bij uitbreiding tussen jezelf en de ander, tussen jezelf en het andere - dat wat voor jou als lezer onbekend terrein was vóór je aan het boek begon.

Welk citaat moet je onthouden: Een boek kan niet zonder jou.

Wie: P.F. Thomése, een Nederlandse schrijver. In 2016 won hij de Fintro Literatuurprijs van de lezersjury voor zijn roman De onderwaterzwemmer.

Site: Vrij Nederland, een blad en een site over Nederland en de wereld, politiek en maatschappij, kunst en cultuur, economie en duurzaamheid, techniek en filosofie.

Ga naar het stuk

2. Virginia Woolf on How to Read a Book
Korte inhoud: Een How to read volgens Virginia Woolf.

Waarom: Als lezer moet je je eigen weg volgen, schrijft Woolf. Luister niet naar zogezegde literaire autoriteiten, zet je vooroordelen opzij en geef je over aan het boek. Pas dan zal het zich ook aan jou laten zien. Een verhaal eindigt niet op de laatste pagina, het werkt door in je hoofd. Later komt het opnieuw bovendrijven en kijk je er anders naar dan de eerste keer. Woolf vindt het dan ook belangrijk dat mensen hun leeservaringen delen. Op die manier oefenen lezers op hun beurt invloed uit op schrijvers.

Welk citaat moet je onthouden: The only advice ... that one persoon can give another about reading is to take no advice, to follow your own instincts, to use your own reason, to come to your own conclusions.

Wie: Maria Popova, een Bulgaarse blogger, schrijfster, lezer en criticus.

Site: Brain Pickings, een blog tjokvol interessante stukken over kunst, wetenschap, psychologie, filosofie, geschiedenis, politiek, antropologie en meer.

Ga naar het stuk

3. How eBooks lost their shine: 'Kindles now look clunky and unhip'
Korte inhoud: Het papieren boek is hot, het e-boek not.

Waarom: In 2007 kende de verkoop van de e-reader een vliegende start. Het papieren boek werd dood verklaard. Een voorbarige conclusie blijkt nu. Recente cijfers tonen aan dat de verkoop van e-boeken daalt, terwijl het fysieke boek aan populariteit wint. Papieren boeken zijn opnieuw een hebbeding geworden. How eBooks lost their shine is geen grafrede voor de e-reader, wel een uitnodiging om deze tekstdrager nieuw leven in te blazen. Het succes van audioboeken bewijst dat lezers bereid zijn om literatuur op verschillende manieren tot zich te nemen.

Welk citaat moet je onthouden: We want people to read. We don't mind how they read.

Wie: Paula Cocozza, huisschrijfster van The Guardian.

Site: The Guardian, een Britse krant.

Ga naar het stuk

4. Wat moeten scholieren lezen en waarom? 
Korte inhoud: Hoe maak je jongeren warm voor literatuur?

Waarom: Wat is de ideale leeslijst voor de hedendaagse leerling? In dit stuk proberen vier prominente Nederlandse schrijvers het eens te worden over twaalf titels. De ene houdt ervan een boek tot in detail te analyseren, de ander heeft daar een gloeiende hekel aan. De ene vindt dat de literaire canon dynamisch is, voor de ander is die canon dan weer ontzettend statisch. Hoe het nu precies moet met jongeren en literatuur, daar raken ze niet helemaal uit. Bij de twaalf titels die de leeslijst halen duiken onder andere Harry Mulisch, Tom Lanoye, Annelies Verbeke en Hanna Bervoets op.

Welk citaat moet je onthouden: Je moet boeken niet presenteren als iets wat concurreert met iets anders. Literatuur staat op zichzelf en zo moet je het ook brengen: als iets unieks, iets bijzonders.

Wie: De Nederlandse schrijvers/journalisten Marja Pruis, Niña Weijers, Kees 't Hart en Joost de Vries.

Site: De Groene Amsterdammer, het oudste opinieblad van Nederland met commentaren over politiek, maatschappij, cultuur en literatuur.

Ga naar het stuk

5. The High School English Teacher who changes my life
Korte inhoud: Twaalf auteurs vertellen over de docent die hen leerde van literatuur te houden.

Waarom: Hoe krijg je als docent je studenten aan het lezen? Het helpt als je als leerkracht zelf graag en vaak in de boeken duikt. Als de vlam voor proza en poëzie bij de docent op het laag pitje staat, is de kans klein dat die op een student overslaat. Passie daarentegen is aanstekelijk. Gepassioneerde docenten steken studenten aan, ze geven hen goesting om te lezen en zelf in hun pen te kruipen.

Welk citaat moet je onthouden: I think it was hearing her read The Love Song of Alfred J. Prufrock that incited me to begin a life-long habit of reading and trying to write poetry every day.

Wie: Nick Ripatrazone, huisschrijver van The Millions.

Site: Literary Hub, een site die de beste online teksten over literatuur bundelt en op een overzichtelijke manier presenteert.

Ga naar het stuk

woensdag 10 mei 2017

Vind ik leuk - 5 stukken over de kunst van het schrijven

Het internet bulkt van de goede teksten over de kunst van het schrijven. Jammer genoeg verdwijnen de meeste daarvan al gauw tussen de digitale plooien. Ik heb er vijf voor jou gered.

1. Lydia Davis's very short stories 
Korte inhoud: Schrijven = woorden wegen.

Waarom: In een zeer kort verhaal (zkv) staat geen woord te veel. Lydia Davis, de zkv-schrijfster van het moment, weet dat als geen ander. In dit stuk laat ze de ontstaansgeschiedenis zien van In a House Besieged. Ze legt de eerste naast de laatste versie en motiveert haar redactionele keuzes. Een beeld dat niets toevoegt of voor verwarring zorgt, wordt onverbiddelijk geschrapt.

Welk citaat moet je onthouden: In those days, I said that flies 'crept,' whereas now, after reading Nabokov on flies, I would never say that - they do not creep, but walk.

Wie: Lydia Davis, een Amerikaanse schrijfster. Ze staat ook bekend om haar vertalingen van Franse klassiekers naar het Engels. In 2013 won ze de Man Booker International Prize.

Site: The Atlantic, een Amerikaans magazine en digitaal platform. The Atlantic brengt nieuws over buitenlandse zaken, politiek, economie en culturele trends.

Ga naar het stuk

2. Failing to write a novel in the most distraction-free place on earth
Korte inhoud: De beste romans ontstaan in afzondering, maar dat is natuurlijk onzin.

Waarom: Na een succesvol traject creatief schrijven beloont de universiteit van Boston de jonge auteur Nell Stevens met een beurs. Met dat geld kan ze drie maanden lang in een schrijversresidentie naar keuze verblijven. Ze kiest voor de Falklandeilanden in de winter, een plek waar rond die tijd van het jaar weinig te beleven is. Ze wil er ongestoord schrijven aan een roman. Begin 2017 debuteerde Nell bij uitgeverij Penguin met Bleaker House, een boek over het falen van het schrijven van een roman.

Welk citaat moet je onthouden: Stalled toward the end of her term on the island, Stevens consults the outline she produced with optimism weeks earlier, only to find that under the heading 'Climax & Resolution' she has written the useless injunction: 'Work this out! Everything comes together and all the questions are answered.'

Wie: Rebecca Mead, huisschrijfster van The New Yorker.

Site: The New Yorker, een Amerikaans magazine dat een mix van reportages en commentaren over actuele kwesties brengt, maar ook fictie en poëzie.

Ga naar het stuk

3. De woorden en de dingen
Korte inhoud: Taal bepaalt de manier waarop wij de werkelijkheid ervaren.

Waarom: Ooit al eens gehoord van de Sapir-Whorf-hypothese? Volgens die hypothese is er een verband tussen onze taal en ons denken. Taal zou de manier bepalen waarop je de wereld waarneemt. Die hypothese grijpt Marja Pruis aan om het te hebben over de film Arrival, voetballer Patrick Kluivert, filosoof Jaap van Heerden en tot slot, aan de hand van een bizarre anekdote over een bezoek aan een naaktstrand, de dichter Fernando Pessoa.

Welk citaat moet je onthouden: De Hopi-indianen zouden meer respect hebben voor de natuur, omdat zij werkwoorden hadden voor verschijnselen waar wij alleen maar zelfstandige naamwoorden voor hebben, zoals onweer, lawaai, storm.

Wie: Marja Pruis, een Nederlandse journaliste, essayiste en romanschrijfster. In 2013 won ze de Jan Hanlo Essayprijs voor Kus me, straf me.

Site: De Groene Amsterdammer, het oudste opinieblad van Nederland met commentaren over politiek, maatschappij, cultuur en literatuur.

Ga naar het stuk

4. On terrible writing advice from famous writers
Korte inhoud: Zelfs de grootste auteurs verkopen al eens bullshit.

Waarom: Lijstjes doen het goed op het internet. Voor lijstjes met schrijfadvies is dat niet anders. Je weet heus wel dat die bestseller niet in zeven eenvoudige stappen op papier staat, maar toch klik je ... voor het geval dat. Alle adviezen ten spijt, zit je als schrijver uiteindelijk alleen voor het witte blad. Op elke regel bestaan immers veel uitzonderingen. Daar zou je neerslachtig van kunnen worden of ontzettend strijdlustig. Als schrijver ben je vrij, onder andere om tegen elke (ongeschreven) regel stevig te zondigen.

Welk citaat moet je onthouden: Advice often robs us of the things we love.

Wie: Danielle Dutton, een Amerikaanse schrijfster en uitgeefster.

Site: Literary Hub, een site die de beste online teksten over literatuur bundelt en op een overzichtelijke manier presenteert.


Ga naar het stuk

5. 10 tips on writing from David Ogilvy
Korte inhoud: Een lijstje!

Waarom: Want aan een goed lijstje kan niemand weerstaan. In 1982 stuurde reclamemagnaat David Ogilvy een interne memo* naar zijn werknemers met als titel Hoe te schrijven. Tien poepsimpele tips waarvan je denkt dat je ze al lang toepast ... tot je plots een oude e-mail vol fouten onder ogen krijgt waar (warempel!) jouw naam onder staat. O ja, dat was die e-mail die je vergat na te lezen (tip 7). De tips zijn niet alleen handig voor het schrijven van zakelijke teksten, maar ook voor proza en zelfs poëzie. In menig (overheids)bedrijf zou de oorspronkelijke memo, inmiddels 35 jaar oud, nog eens de ronde moeten doen. Wat me eraan doet denken: heb jij onlangs ook je belastingbrief gekregen?

*Dat is ongeveer hetzelfde als een e-mail, maar dan op papier en trager.

Welk citaat moet je onthouden: 10. If you want ACTION, don't write. Go and tell the guy what you want.

Wie: Maria Popova, een Bulgaarse blogger, schrijfster, lezer en criticus.

Site: Brain Pickings, een blog tjokvol interessante stukken over kunst, wetenschap, psychologie, filosofie, geschiedenis, politiek, antropologie en meer.

Ga naar het stuk